Brilvoorschrift

mei 02, 2016

Wat staat er nu eigenlijk op zo’n brilvoorschrift?

Veel kinderen die bij Yoep een bril uit komen zoeken hebben de meting in het ziekenhuis laten doen. Het advies dat uit die meting komt, wordt als brilvoorschrift meegegeven. Hierdoor hoeft de opticien de meting niet over te doen en kan er direct een bril worden uitgezocht. Maar voor veel mensen is het niet duidelijk wat er nu precies op zo’n brilvoorschrift staat. Daarom geven we nog even een overzicht van de meest voorkomende termen.

Maar hieraan voorafgaand even een klein stukje natuurkunde. Want als je wil begrijpen wat een bepaalde sterkte doet, is het handig om te weten wat de bedoeling is van die sterkte. Als er namelijk een bril wordt geadviseerd heeft het als doel om scherp te kunnen zien. Het scherpst kunnen we zien met één punt achter in het oog op het netvlies; de macula. Als het beeld waar we naar kijken voor óf achter de macula valt, is het niet scherp. Door er het juiste glas voor te zetten, valt het beeld precies op de macula en is het beeld het scherpst.

SPH, SF of S
Hiermee wordt de sferische sterkte bedoeld, de algemene sterkte. Dit kan plus- of min-getal zijn.
Plus houdt in dat een kind op afstand én dichtbij niet scherp kan zien doordat het beeld achter het netvlies valt. Of een kind kan wel scherp zien, maar moet daar veel moeite voor doen door de spieren in het oog aan te spannen.
Min betekent dat het zicht op afstand verminderd is omdat het beeld voor het netvlies valt.

CYL of C
Dit staat voor cilinder. Een cilinder betekent dat het oog niet helemaal rond is als een voetbal, maar iets ovaler als een rugbybal. Hierdoor ontstaat er een beeld dat uit verhouding is; aan de ene kant meer uitgerekt dan aan de andere kant. Net als een ovaal.
Een cilinder wordt bijna altijd in min uitgedrukt. Dit betekent dus niet hetzelfde als de sferische minsterkte! Maar het geeft wel aan dat het oog ovaler is.
Door de cilinder in het glas wordt het beeld op het netvlies weer in verhouding gebracht, net als bij een voetbal.

AS of X
De as van een cilinder geeft aan aan in welke richting het oog wat ovaler is. Dat betekent in welke richting het beeld dus schuin geprojecteerd is op het netvlies. Het kan horizontaal (180), verticaal (90), schuin en alles daar tussenin zijn.
De as geeft enkel de richting aan, het zegt niet hoe groot of klein de cilinder is.

ADD
Dit is de afkorting voor additie; leesgedeelte. Het is een toeslag over de verte-sterkte heen. Bij kinderen komt dit niet vaak voor. Het geeft dus aan hoe sterk het leesgedeelte moet zijn om dichtbij scherp te kunnen zien met de bril.
Dit zit altijd onder in het glas, onder de verte sterkte. Omdat we tijdens het lezen makkelijk door de onderrand van het glas kunnen kijken.

PD
PD staat voor pupil distance; de afstand tussen de pupillen. Deze waarde staat niet op alle voorschriften, omdat dit vaak bij de opticien gemeten wordt. Maar soms komen we hem toch tegen.
Het is een waarde waarmee we er voor kunnen zorgen dat het centrum van het glas recht voor het centrum van de pupil komt te staan in het montuur.
Dat zorgt voor een rustiger zicht en de beste gezichtsscherpte met de gemeten sterkte.

We hopen dat het interpreteren van een brilvoorschrift uit het ziekenhuis hiermee wat duidelijker wordt. Maar natuurlijk leggen we het ook graag nog even persoonlijk uit.
Deze uitleg is overigens toegespitst op kinderen, maar geldt ook voor volwassenen.

Evelien en Mandy

De prinses met de brilDe tablet